Beschouwingen over bier

Net bekomen van 400 jaar Grolsch hebben bierliefhebbers in 2016 weer wat te vieren: de 500-ste verjaardag van het Duitse Reinheitsgebot. In 1516 verordonneerden de Beierse hertogen Wilhelm IV en Ludwig X dat bier nog maar drie ingrediënten mocht bevatten: gerst, hop en water. De wet was een reactie op de slechte kwaliteit van het bier in die tijd, terwijl het mogelijk ook een maatregel was om Beierse brouwerijen te bevoordelen. Sinds ruim een eeuw geldt het Reinheitsgebot voor heel Duitsland en is naast gerst ook tarwemout toegestaan, evenals gist. Tegenwoordig heeft het gebod geen wettelijke status meer, maar vrijwel alle brouwers in Duitsland houden zich eraan. Het Reinheitsgebot staat wereldwijd voor kwaliteit.

Alle reden dus voor feestje. In veel Duitse steden is er aandacht voor het jubileum van de bierwet. Het populaire Oktoberfest krijgt concurrentie van talloze bierfestivals, het hele jaar door. Ook de lijst van exposities, proeverijen en boeken waarin het Duitse gerstenat wordt gelauwerd is lang. Toeristische ondernemers bieden overal brouwerijtours en bierarrangementen aan. In Ostbevern, in het Münsterland, kun je zelfs overnachten in een historisch biervat. Ondanks de feestvreugde zijn er kritische geluiden. Sommige Duitse bierbrouwers vragen zich af of het Reinheitsgebot nog wel past in deze tijd. Ze maken zich zorgen over de opmars van speciaalbieren en kleine brouwerijen in Europa die inspelen op de consumentenvraag naar diversiteit en streekeigen productie. Neem Nederland, waar al zo’n 375 microbrouwerijen actief zijn. De lokale brouwers verrassen veeleisende bierdrinkers met bekende soorten, maar ook met nieuwe smaken. Regelmatig voegen ze vruchtenextracten, kruiden, suikers of andere ingrediënten aan het bier toe. Ook Twentse brouwers laten hun creativiteit de vrije loop. Wat te denken van het chilibier 1842 Hammer Brand van de Berghoeve Brouwerij (Den Ham) of een Twentse Honing Triple van de Twentse Bierbrouwerij uit Hengelo?

Toch is de meerderheid van de Duitse brouwers ervan overtuigd dat het Reinheitsgebot toekomst heeft. Het eeuwenoude gebod lijkt een keurslijf, maar biedt volop ruimte voor variatie op hetzelfde thema. Per slot van rekening laten mout, hop, water en gist zich op allerlei manieren combineren. Zo kunnen brouwerijen kiezen uit circa 200 soorten gist, 180 typen hop en 40 moutsoorten – en dan hebben we het nog niet eens over de ontelbare melanges die daarvan te maken zijn. Bij het Duitse bedrijf Bierzuliebe kun je via een interactieve website zelfs je individuele bier laten brouwen. Dat het Reinheitsgebot ook voor microbrouwers interessant is, laat de Ootmarsummer Bierbrouwerij Heupink & Co zien. Onder de naam ‘Othmar’ worden prachtige natuurzuivere speciaalbieren geproduceerd. Niemand minder dan de Duitse oud-president Von Weizsäcker merkte eens op: ‘We zouden blij mogen zijn als de lucht zo rein zou zijn als ons bier’. Zo beschouwd waren de Beierse hertogen in 1516 hun tijd ver vooruit. Daarom: proost op het Reinheitsgebot!

Deze column is eerder gepubliceerd in de Twentsche Courant Tubantia van 13 januari 2016

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Ik wil meer informatie

Bel mij terug

Bekijk alle columns