De kracht van water

Wat zou Amsterdam zijn zonder zijn grachten, Deventer zonder de IJssel en Vroomshoop zonder het Overijssels kanaal? Overal en altijd is water cruciaal geweest voor de ontwikkeling van steden en dorpen. De nabijheid van water maakte handel, nijverheid en transport mogelijk. Daarom bouwden onze voorouders nederzettingen zo graag in de buurt van een bron, rivier of beek. Soms zie je het ook terug in plaatsnamen. Neem Overdinkel en Glanerbrug (‘brug over de Glanerbeek’), waar het direct duidelijk is, maar ook de naam Wierden heeft bijvoorbeeld een link met water: het komt van ‘Wederden’ dat mogelijk ‘bevloeide strook grasland langs een rivier’ betekent. Het belang van water gaat echter verder dan de economie. Want water staat voor leven. De mens kan dagenlang zonder voedsel, maar zonder water houden we het niet lang vol.

Behalve noodzakelijk is water aangenaam. Net zoals alle natuurlijke elementen zorgt water voor ruimtelijke kwaliteit in stad en land. Water heeft magneetwerking: we kijken er graag naar – het werkt stressverlagend – en genieten van de stroming en glinstering ervan. Water maakt kleuren intensiever en geeft glans aan onze omgeving. Niet voor niets gaan we ’s zomers bij voorkeur aan het water zitten, op een bankje, terrasje of zelfs pootjebadend. En het is niet verrassend dat hotelkamers met uitzicht op water het duurst zijn. Van alle landschapselementen geeft water ons de meest intensieve zintuigelijke ervaring. Op zoek naar omgevingskwaliteit investeren gemeenten dan ook steeds meer in water. Zo brengt Almelo het water op grote schaal terug in de stad om het centrum weer aantrekkelijk te maken. Maar ook kleine ingrepen, zoals fonteinen, waterspuwers en waterspeelobjecten kunnen de sfeer op straat verhogen. Ze bieden verfrissing en zijn een bron van vermaak. Kijk maar naar kinderen: ze worden er als vanzelf naartoe getrokken. Want wat is er nu fijner dan spetteren met water? Misschien komt het wel omdat ons lichaam voor meer dan tachtig procent uit water bestaat. Water en mens zijn onafscheidelijk.

De uitdaging in onze omgang met water is echter dat we geen nat pak krijgen. Het moet natuurlijk wel leuk blijven. Die ambivalente relatie zie je ook bij regen: een paar druppels is niet erg, maar een hoosbui vraagt om bescherming. Dat we ons steeds meer moeten wapenen tegen het water, zagen we onlangs nog. Door enorme hoeveelheden neerslag in Twente veranderden sommige straten in kolkende rivieren, liepen kelders onder en bleek menig dak zo lek als een mandje. De opwarming van de aarde begint haar tol te eisen, of zoals kunstenaar Marcel Mariën (1920-1993) het eens beeldend uitdrukte: ‘Wie de wolken in brand steekt, zal regen oogsten’. Met het oog op de klimaatverandering is het zaak het water om ons heen goed in de gaten te houden. Nadenken over de rol van water in onze steden en dorpen is daarom niet alleen leuk, maar ook toekomstgericht. Water is meer dan H2O – we leven ervan, maar moeten er ook mee leren leven.

Deze column is eerder gepubliceerd in de Twentsche Courant Tubantia van 16 juni 2016

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Ik wil meer informatie

Bel mij terug

Bekijk alle columns