De wijzen uit het oosten

Vandaag is het Driekoningen, de dag waarop de bekendmaking van Christus aan de wereld wordt gevierd. Volgens de christelijke traditie zagen drie koningen uit het oosten een ster opkomen, wat voor hen een teken was om de Koning der Joden te zoeken. Als je de bijbel erop naslaat, staat er trouwens nergens dat het drie koningen waren. Mattheüs heeft het over ‘wijzen’ en laat in het midden hoeveel het er precies waren. Wel staat vast dat ze uit oostelijke richting kwamen, want ‘de ster, die zij hadden gezien in het oosten, ging hun voor, totdat zij kwam en stond boven de plaats, waar het kind was’. Die plaats was een stal in Bethlehem en daar vonden de wijzen kindeke Jezus.

Als geograaf en oosterling intrigeert het me natuurlijk waarom de wijzen uit het oosten afkomstig waren. Waarom kwamen ze niet uit het westen, noorden of zuiden? Er zijn diverse verklaringen. Volgens sommigen is het Midden-Oosten de bakermat van de wijsheid, omdat daar de eerste steden zijn ontstaan. Ver voor onze jaartelling gingen in Mesopotamië grotere groepen mensen bij elkaar wonen. Die nederzettingen zorgden voor efficiëntie: de bevolking hoefde zich niet meer alleen bezig te houden met het verzamelen van voedsel, maar kreeg ook tijd voor verheven zaken zoals cultuur en wetenschap. Wijsheid zou daarvan het gevolg zijn. Anderen denken dat het oosten als een ‘wijs’ gebied wordt beschouwd, omdat dit de plek is waar overal ter wereld de zon opkomt. Van oudsher richten mensen zich naar de stand van de zon en als je het zo bekijkt is het oosten richtinggevend. Niet voor niets komt het woord ‘oriënteren’ van ‘oriënt’, het land van de zonsopkomst. Daar waar een nieuwe dag begint, daar moeten de mensen wel wijzer zijn dan in het westen.

Hoe het ook zij, voor ons Tukkers is het eervol dat het oosten met wijsheid wordt geassocieerd. We mogen blij zijn dat we in het deel van Nederland wonen waar de zon elke dag als eerste opgaat. Tegelijkertijd zijn we het eigenlijk aan onze stand verplicht de meest wijze streek van ons land te zijn. Ik vraag me alleen af of we dat altijd waarmaken. Goed, Twente scoort hoog op kennis en innovatie. Maar wijsheid gaat dieper; het is de kunst om te zien wat écht van belang is en wat niet. Op dat vlak kunnen de beslissers in onze regio nog wel wat wijsheid gebruiken. Helaas wint wensdenken, symptoombestrijding en kerktorenpolitiek het nog vaak van visie, realisme en samenwerking. Waarom investeren in een luchthaven die nooit meer is geweest dan een dood paard? Waarom de verschillen tussen stad en platteland uitvergroten, terwijl het juist deze combinatie is die Twente onderscheidend maakt? Waarom blijven gemeenten elkaar maar beconcurreren op het gebied van wonen, werken en winkelen? Een zeemanswijsheid zegt: ‘Bepaal je koers aan de hand van de sterren, niet aan de hand van de lichten van ieder schip dat passeert’. De wijzen uit het oosten begrepen dat maar al te goed – en vonden wat ze zochten.

Deze column is eerder gepubliceerd in de Twentsche Courant Tubantia van 6 januari 2016

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Ik wil meer informatie

Bel mij terug

Bekijk alle columns