Metropool op menselijke maat

Kopenhagen is in trek bij een nieuw type bezoeker: de beleidstoerist. Hij of zij komt niet naar de Deense hoofdstad voor de Kleine Zeemeermin, vrijstad Christiania of toprestaurant Noma. Nee, de beleidstoerist wil weten hoe je een stad maakt waar mensen graag willen wonen en verblijven. In ranglijsten van aantrekkelijke steden staat Kopenhagen namelijk steeds vaker aan de top. Geen wonder: het centrum ademt een ontspannen sfeer, de straten zijn levendig en je kunt er prettig rondwandelen. Aan de basis daarvan staat Jan Gehl, een lokale architect die het gemeentebestuur ervan heeft overtuigd dat steden niet bedoeld zijn voor auto’s, maar voor mensen. Op zijn advies is Kopenhagen de auto steeds meer uit het stadshart gaan weren. Alle 18 pleinen in het centrum zijn nu autovrij – ze zijn een place to be geworden voor mensen die er overheen slenteren, op een terrasje zitten of mensen kijken.

Vanachter het bureau kun je geen aantrekkelijke steden bouwen, zegt Gehl. Inzicht in het stadsleven van alledag krijg je alleen als je de straat opgaat en het gedrag van mensen ter plekke observeert. In Kopenhagen doet Gehl dat al jaren. Hij benadert de stad met 5 km/uur, dus de omgeving zoals we haar ervaren als we er doorheen lopen. Dan blijkt dat het succes van plekken ‘m vaak zit in ogenschijnlijke details: genoeg ruimte voor voetgangers en fietsers, een gevarieerd straatbeeld, bankjes en openbaar groen. Steden ontwerpen op menselijke maat maakt ze niet alleen levendiger, maar ook veiliger en leefbaarder. Een goed ontworpen plek is als een goed feest: we blijven ‘hangen’ omdat we het er naar onze zin hebben. Het stadsbestuur van Kopenhagen heeft goed naar Gehl geluisterd. Dat zie je aan het grote aantal voetgangerszones en fietspaden in de stad. Ze worden veel gebruikt: 36% van de bezoekers van het centrum komt met de fiets, 35% te voet of met het openbaar vervoer. In Kopenhagen krijgt niet de heilige koe voorrang, maar het stalen ros en de benenwagen. In de metro en trein mag je gratis je fiets meenemen, terwijl taxi’s verplicht een fietsenrek bij zich moeten hebben.

Iedereen lijkt te fietsen in Kopenhagen, van kind tot bejaarde en van kassière tot bankdirecteur. Voor ons is dat niets bijzonders, maar de meeste Europeanen denken daar anders over – ze verbazen zich over de talloze Deense vrouwen die met chique laarzen en designerkleding op de fiets zitten. In de modewereld wordt al gesproken over de stijl Copenhagen Cycle Chic. En onder stadsplanners valt regelmatig het begrip Copenhagenization: een strategie die steden minder afhankelijk moet maken van auto’s en toegankelijker voor fietsers en voetgangers. Steeds meer wethouders, van Barcelona tot Hamburg, komen naar de metropool op menselijke maat om te leren van de geslaagde aanpak. Mocht u Kopenhagen ook eens bezoeken, kijk dan niet vreemd op als u tussen de vele toeristen opeens strak in het pak gestoken dames en heren foto’s ziet maken van het leven op straat. Ze hebben geen kwaad in de zin – ze doen gewoon aan beleidstoerisme.

Deze column is eerder gepubliceerd in de Twentsche Courant Tubantia van 13 juni 2015

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Ik wil meer informatie

Bel mij terug

Bekijk alle columns