Verborgen verleiders

Sinds kort doe ik anders boodschappen. Nee, ik bestel ze niet via internet. Ook heb ik geen nieuwe boodschappentas gekocht. En ik sla nu ook niet in één keer alle spullen voor de hele week in. Niets van dit alles: ik ga nog gewoon om de paar dagen naar dezelfde grootgrutter met precies dezelfde tas. Maar het verschil met voorheen is dat ik de talloze verkooptrucs doorzie. Ik werd erop gewezen in het boekje ‘Kauf mich! Wie wir zum Kaufen verführt werden’ (2014) van de Duitse psycholoog Häusel.

Het begint al bij de winkelwagen die eigenlijk altijd een maatje te groot is. Onbewust denken we: die moet gevuld worden. Zeker als we met een lege maag boodschappen doen, belanden er vaak artikelen in die we niet per se nodig hebben. Dat de groente- en fruitafdeling in veel supermarkten vooraan ligt, is ook geen toeval. De bonte kleuren van broccoli, tomaten, sinaasappels en al dat andere lekkers van Moeder Natuur brengen ons in een goede stemming en hebben een ‘alles in deze winkel is vers’-effect. In de buurt van deze afdeling vinden we tevens de artikelen om ze te bereiden. Logisch: want ons brein verbindt een krop sla bijvoorbeeld direct met olijfolie en dressing, en niet met shampoo.

Op onze tour komen we daarna meestal op de broodafdeling. Is het u wel eens opgevallen dat de halfjes wit en bruin, broodjes en koeken in rustieke manden of houten bakken liggen? Daarmee wordt de indruk gewekt dat we bij een ambachtelijke bakker zijn terechtgekomen. Vlees en vleeswaren worden juist gepresenteerd in vitrines van glanzend staal – dat suggereert versheid en hygiëne. En dan hebben we het nog niet eens over het gebruik van licht om de producten in de winkel beter te laten uitkomen. Muziek heeft ook impact op ons koopgedrag. Uit onderzoek op een wijnafdeling in een grote Engelse supermarkt bleek zelfs dat de omzet van Duitse wijn toenam toen er Duitse marsmuziek werd gedraaid. Met Franse accordeonmuziek op de achtergrond verkochten de Franse wijnen beter.

Zuivelproducten zoals melk en boter zijn dagvers en hebben we regelmatig nodig. Daarom zijn ze normaal gesproken achterin de winkel te vinden. Op de weg daarheen wordt de klant vanzelf langs stellingen met andere levensmiddelen geleid. Als we erlangs lopen, zien we de artikelen op oog- en grijphoogte het beste. In dit ‘gouden schap’ staan dan ook de producten waar de supermarkt het meeste op verdient. Aangekomen bij de kassa, moeten we vaak even wachten. Maar geen nood: ter afleiding van onszelf of jengelende kinderen liggen er snoepwaren uit de categorie ‘impulsaankopen’.

Wie naar de supermarkt gaat, staat met andere worden bloot aan tal van ‘verborgen verleiders’. Wilt u er weerstand tegen bieden, ga dan met een goed gevulde maag inkopen doen, pak een mandje in plaats van wagentje, werk het boodschappenlijstje af en verruim in de schappen uw blik. Maar misschien vindt u het helemaal niet erg om verleid te worden. Of zoals schrijver Oscar Wilde eens zei: ‘De enige manier om van een verleiding af te komen, is eraan toe te geven.’ En dat kan dus ook in de supermarkt.

Deze column is eerder gepubliceerd in de Twentsche Courant Tubantia van 19 oktober 2017

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Ik wil meer informatie

Bel mij terug

Bekijk alle columns