Peinzen over pizza's
Als ik ergens een pizza bestel, ga ik meestal voor de simpelste variant: de Pizza Margherita. Waarom heeft dit gerecht zo’n mooie naam? Daarvoor moeten we naar Napels in het jaar 1889. De Italiaanse koning Umberto en zijn vrouw Margherita reisden door de regio Campania en wilden graag wat eten. Op zoek naar streekgerechten klopten de lakeien in Napels aan bij restauranteigenaar Raffaele Esposito. Om indruk te maken op het koninklijk paar maakte hij een pizza belegd met tomaten (rood), mozzarella (wit) en basilicumbladeren (groen) oftewel de kleuren van de vlag van het net opgerichte Koninkrijk Italië. Koningin Margherita vond de pizza zo lekker dat ze Esposito na haar reis een bedankbrief liet sturen. Slim als hij was, gebruikte Esposito die royale pluim bij de promotie van zijn restaurant, terwijl hij de pizza in de Italiaanse driekleur vernoemde naar de koningin.
Zoals bij elke legende betwijfelen culinaire experts of het echt zo is gegaan. Zo zou de samenstelling van de Pizza Margherita al decennia vóór Esposito’s ‘uitvinding’ gangbaar zijn. In elk geval kenden de Napolitanen het fenomeen ‘pizza’ al sinds de middeleeuwen. Toen was het armeluisvoedsel: een eenvoudige deegkoek die werd belegd met wat er ter plekke toevallig voorhanden was. Volgens etymologen is de pizza nog veel ouder – zij zien een verwantschap met het brood (‘pitta’) dat al sinds mensenheugenis in het Midden-Oosten wordt gebakken. Dat de pizza zo populair geworden is, hebben we te danken aan de Amerikaanse soldaten die in de Tweede Wereldoorlog in Napels vochten. Teruggekeerd in de Verenigde Staten vroegen ze bij Italiaanse restaurants naar de ‘pizza pie’. Onder het motto ‘u vraagt, wij draaien’ verscheen het gerecht op steeds meer menukaarten. Pizza’s werden zo geliefd dat Amerikaanse militairen die op buitenlandmissie waren erom bleven vragen. Om de versheid tijdens het wereldwijde transport te garanderen, bedachten de gebroeders Celentano de diepvriespizza. Ook in Amerika zelf sloeg deze innovatie aan.
In Europa heeft de pizza een opmars gemaakt dankzij het toerisme. Amerikaanse en Duitse toeristen vroegen overal in Italië naar pizza. Van Milaan tot Bari speelde de horeca er maar op in, ook al beschouwden veel koks het nog steeds als ‘minderwaardig’ voedsel. De rest van het verhaal is bekend – de pizza heeft de wereld veroverd. En volgens trendwatcher Tom Cheesewright heeft de pizza ook toekomst. Hij verwacht dat het deeg in 2040 uit insecten bestaat, de tomaten uit een aardeloze kas komen en de kaas is gemaakt van amandelmelk. En deze klimaatvriendelijke pizza zou zo maar eens uit een 3D-printer kunnen rollen, aldus Cheesewright. Aan dat idee moet ik eerlijk gezegd wel even wennen. Voorlopig houd ik het maar op de traditionele Pizza Margherita.
Deze column is eerder gepubliceerd in de Achterhoek Nieuws-edities van 30 september 2020
