Levenslang leren
Op de werkvloer komen we steeds meer automatisering, robotisering en kunstmatige intelligentie tegen. En die technologisering zal alleen maar toenemen, zo verwachten deskundigen. Moeten baliemedewerkers, kassières en fabriekspersoneel vrezen voor hun baan? Uit het rapport ‘Effecten van technologisering op de arbeidsmarkt’ (2019) van de Sociaal-Economische Raad blijkt dat het zo’n vaart niet zal lopen. Zeker, in bedrijven en instellingen wordt technologische ontwikkeling steeds belangrijker – denk alleen al aan de opmars van videobellen, online bestellen en zorgtechnologie. Maar dat betekent niet dat robots onze banen massaal overnemen. De toekomst is aan robots die hand in hand gaan met mensenwerk. Zo zullen in fabrieken ‘cobots’ (collaborative robots) steeds meer saaie, repeterende taken gaan uitvoeren. Ook komen er nieuwe banen bij, zoals programmeurs, monteurs en andere beroepen waarvoor naast digitale skills juist sociale vaardigheden (zoals teamwork en helder communiceren) vereist zijn.
Technologisering op de werkvloer vraagt van werknemers wél dat ze bereid en in staat zijn om bij te blijven in hun vak. Zijn ze flexibel genoeg en lukt het ze om de technologische vernieuwing bij te benen? Ook moeten we ons bewust zijn van de ‘badkuipkromme’: vooral het aantal banen aan de boven- en onderkant van de arbeidsmarkt neemt toe, terwijl de vraag naar middelbaar opgeleiden daalt. Hoe zorgen we ervoor dat de laatste groep niet benadeeld wordt? Met andere woorden: hoe voorkomen we polarisatie op de arbeidsmarkt? Overal in ons land wordt over deze vragen nagedacht en actie ondernomen. Ook in de Achterhoek, waar bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheidspartijen volop investeren in ‘levenslang leren’. Voorbeelden zijn het Achterhoeks Fonds voor Talentontwikkeling, het Grensland College en de om-, her- en bijscholing die het Graafschap College samen met Anton Tijdink Techniekopleidingen aanbiedt.
Een leven lang leren is gebaat bij nauwe samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en de overheid. Tegelijkertijd zien we dat grotere Achterhoekse ondernemingen het concept ‘bedrijfsopleiding’ nieuw leven inblazen. Neem Sealing Valley, een bedrijfscampus in Aalten, waar veiligheids- en afdichtingssystemenspecialist Beele Engineering jonge technische talenten opleidt in eigen collegeruimtes, testcentra en productiehallen. Ook springen zakelijke dienstverleners gericht in op het personeelstekort in regionale speerpuntsectoren. Een voorbeeld is de firma Réwoud Talentontwikkeling in Vorden – deel van de LubronGroep – die zich heeft toegelegd op HR-diensten, detachering en het opleiden van techniek- en bouwpersoneel in Oost-Nederland. Voor welke vorm van om-, her- of bijscholing werknemers ook kiezen, vroeg of laat krijgen ze te maken met 21e eeuwse vaardigheden. Naast digitale skills en ‘computational thinking’ (het oplossen van problemen met behulp van ICT) gaat het ook om competenties als effectief communiceren, kritisch denken en sociale mediawijsheid. Want juist in een arbeidsmarkt waarin technologie steeds belangrijker wordt, komt het erop aan dat we er verantwoord mee omgaan.
Deze column is gebaseerd op het rapport ‘Arbeidskracht Analyse Achterhoek 2021: overzicht, inzicht, uitzicht’ (Moventem, september 2021) waaraan Stad en Regio heeft meegewerkt
