Mediterraan Middelburg
In het blad Quest (nummer 10, 2024) viel mijn oog op de integrerende kop ‘Amsterdam wordt Bordeaux’. Het bericht wees op de site tinyurl.com/KlimaatCheck die laat zien op welke stad je woonplaats in 2080 klimatologisch het meeste lijkt als de planeet verder opwarmt. Bij het invullen van ‘Amsterdam’ op de wereldkaart op de website bleek het huidige klimaat van het Franse Biganos in Nouvelle Aquitaine – een plek die inderdaad niet ver van Bordeaux ligt – het meest in de buurt te komen. Anders gezegd: volgens de prognoses is het in onze hoofdstad over 55 jaar ‘s zomers 4,2 graden warmer en 16,3 procent droger, terwijl verwacht wordt dat het er ‘s winters 3,6 graden warmer is en 17 procent natter.
Natuurlijk heb ik ook even gekeken waar mijn eigen woonplaats Enschede bij voortgaande klimaatverandering rekening mee moet houden. In 2080 lijkt de Twentse stad het meest op Penne in de Italiaanse Abruzzen. Dat is een plaats niet ver van Pescara aan de Adriatische Zee, op vergelijkbare hoogte als Rome. Als we de klimaatchecker mogen geloven, ontstaan er ook in het Zeeuwse Middelburg Mediterrane toestanden: daar wordt het ‘s zomers 4,6 graden warmer en 13,3 procent droger, terwijl de winterperiode zachter (temperatuurstijging: 3,4 graden) en natter (15,9 procent meer neerslag) wordt. Nu vinden we dat klimaat in Arenys de Munt in Catalonië, een plaats die ergens tussen Barcelona en Lloret de Mar ligt.
De Future Urban Climates-kaart, zoals-ie wordt genoemd, is gemaakt door onderzoeker Matt Fitzpatrick, verbonden aan de University of Maryland. Samen met zijn collega Robert Dunn van de North Carolina State University publiceerde hij in 2019 een artikel in het tijdschrift Nature Communications waarin ze de methode van ‘climate-analog mapping’ toepassen op 540 Noord-Amerikaanse steden. De afgelopen jaren heeft Fitzpatrick het onderzoek gerepliceerd voor steden wereldwijd met de interactieve wereldkaart als resultaat.
Wat me zo aanspreekt in de benadering van de onderzoekers is hun maatschappelijke drive. In het aangehaalde artikel stellen ze dat ‘stedelijke klimaatanalogieën’ bedoeld zijn om het grote publiek bewuster te maken van de verdere opwarming van de aarde. Volgens Fitzpatrick en Dunn blijft de klimaatdiscussie te vaak hangen in cijfers, statistieken en abstracties, waardoor het voor de leek al snel overkomt als een ‘ver-van-mijn-bed’-show. Door het verhaal te concretiseren – hoeveel warmer, droger en natter wordt het in mijn eigen stad? – raakt de klimaatuitdaging aan iemands dagelijkse woon- en leefomgeving: ‘Pfff, nu is het hier ‘s zomers al niet uit te houden. Hoe moet het als het zo heet wordt als aan de Spaanse costa?’ Die bewustwording werkt als een trigger en kan mensen aanzetten tot meer klimaatvriendelijk gedrag.
Bron: M. Fitzpatrick & R. Dunn (2019), Contemporary climatic analogs for 540 North American urban areas in the late 21st century, Nature Communications, 10: 614, https://doi.org/10.1038/s41467-019-08540-3 en tinyurl.com/KlimaatCheck
Deze column is eerder gepubliceerd in Stadswerk Magazine (04/2025)
